‘E lava ke hoko ha ngaahi fakatamaki fakatu‘upakē ‘i ha fa‘ahinga taimi pē, ‘i ha fa‘ahinga feitu‘u pē, pea ‘oku ‘ikai ke fa‘a ‘i ai ha fakatokanga tōmu‘a ia ki ai. ‘Oku mahu‘inga ke fa‘u ha ngaahi palani ki he fakatamaki fakatu‘upakeé koe‘uhi ke ke ‘ilo‘i ‘a e me‘a ke fai ‘i he taimi ‘oku hoko ai ha fakatamaki fakatu‘upakē.

Fa‘u ha palani fakafāmili ki he ngaahi fakatamaki fakatu‘upakeé

‘Oku hanga ‘e ha palani fakafāmili ki he fakatamaki fakatu‘upakeé ‘o ‘ai ke ‘ilo ai ‘e he tokotaha kotoa pē ‘i homou fāmilí ‘a e me‘a ke fai ‘i ha fakatamaki fakatu‘upakē mo e founga ke mou mateuteu atu aí. ‘Oku tokoni ‘a e ‘i ai ‘o ha palani ke si‘isi‘i ange ai ‘a e ongo‘i mafasia ‘i he ngaahi tūkunga fakatu‘upakeé.

Fa‘u ha palani mo ho fāmilí ke mou haofaki ai ‘i ha fakatamaki fakatu‘upakē. Fakakaukau atu ki he ngaahi me‘a ‘oku mou fiema‘u ‘i he ‘aho kotoa pē pea fakakaukau‘i ‘a e me‘a ‘e hoko kapau ‘e ‘ikai ke mou ma‘u kinautolu.

Fakapapau‘i ‘oku fokotu‘utu‘u ho‘omou palaní mo ha ngaahi palani ki ha ngaahi fakatamaki fakatu‘upakē kehe ki he ngaahi feitu‘u ‘oku lahi taha ‘a ho‘omou ‘i aí.

Fa‘u ha palani ki he ngāue‘angá ki he ngaahi fakatamaki fakatu‘upakeé

‘I ha fakatamaki fakatu‘upakē, ‘e lava ke ke fihia ‘i he ngāué, ‘o ‘ikai ha‘o founga a‘u‘anga ki ‘api. Fa‘u ha‘o palani fakafo‘ituitui ki ha fakatamaki fakatu‘upakē ‘i he ngāue‘angá ke ke ‘ilo‘i ai pe ko hai ke fetu‘utaki ki ai ‘i he ngāué pea ‘ai ha palani ke ke a‘u lelei ai ki ‘api.

‘Ai ke fakafonu ‘e he kau ngāué ha‘anau palani fakatāutaha ki ha fakatamaki fakatu‘upakē ‘i he ngāue‘angá ke palani ki ha hoko ‘a ha fakatamaki fakatu‘upakē lolotonga ‘o e ngaahi houa ngāué.

Construction worker talking to two people

‘Oku ‘uhinga lelei fakapisinisi ‘a e palani atu ki he ngaahi fakatamaki fakatu‘upakeé. ‘Oku tokoni ia ke malu‘i ai koe mo ho‘o kau ngāué pea fakasi‘isi‘i ai ha motuhia ‘a ho‘omou faifatongiá.

Fa‘u ha palani ki he ‘apiakó ki he ngaahi fakatamaki fakatu‘upakeé

Feinga ke ‘ilo‘i pe ko e hā ‘a e palani ‘a ho‘omou senitā ako‘anga tokamu‘á pe ‘apiakó ki he ngaahi fakatamaki fakatu‘upakeé.

  • Fekumi ki he feitu‘u ‘oku nau fakamalumalu aí koe‘uhí ke ke ‘ilo‘i ‘a e feitu‘u te ke lava ‘o ‘ave mei ai ‘a ho‘o fānaú hili hano fakahā atu kuo “faka‘atā” ke fakahoko iá.
  • Palani atu ki ha lue lalo pe heka pasikala ke ‘omai ai ‘a e fānaú, kapau ‘e lava. ‘E lava ke fihitu‘u ‘a e ngaahi hala ki he ngaahi ‘apiakó. ‘E lava ke fu‘u femou‘ekina lahi ‘a e ngaahi laine telefoní lolotonga ‘o ha fakatamaki fakatu‘upakē.
  • Fakapapau‘i ‘oku ma‘u ‘e ho‘omou senitā ako‘anga tōmu‘á pe ‘apiakó ‘a ho ngaahi fakaikiiki fakamuimui taha ki he fetu‘utakí. ‘Oange kiate kinautolu ha lisi ‘o ha kakai ‘e toko tolu te nau lava ‘o ‘ave ‘a e fānaú kapau ‘e ‘ikai te ke lava ‘o a‘u ki ai.

Fa‘u ha palani ki he marae ki he ngaahi fakatamaki fakatu‘upakeé

Fa‘u ha palani ‘a e marae ki ha fakatamaki fakatu‘upakē ke tokoni ki homou marae ke nau mateuteu ai ‘i he tu‘unga lelei taha ‘oku ala malavá ki ha fakatamaki fakaenatula fakatu‘upakē.

Marae Emergency Preparedness Plan logo

‘Oku tokoni atu ‘a e Marae Emergency Preparedness Plan (Palani ke Mateuteu Atu ‘a e Marae ki ha Ngaahi Me‘a Fakatu‘upakē) ki he marae ke mateuteu atu ai ki ha me‘a fakatu‘upakē. ‘Okú ne poupou atu ki he whānau, hapū mo e iwi ke nau fakakaukau ai ki he ngaahi me‘a ‘e ala hoko ‘i he ngaahi fakatamaki fakanatulá.

Fa‘u ha palani fakakomiunitī ki ha fakatamaki fakatu‘upakē

‘E lava ke tokoni ha palani ‘a e komiunitií ki ha fakatamaki fakatu‘upakē ke mahino ki homou komiunitií ‘a e founga te mou lava ai ‘o fetokoni‘aki ‘i ha fakatamaki fakatu‘upakē. Ko e taha ‘o e ngaahi founga lelei taha ke teuteu ai ki he ngaahi fakatamaki fakatu‘upakeé ko e talanoa mo e kakai kehe ‘i homou komiunitií.

Two couples meeting each other

Fa‘u ha palani fakakomiunitī ki ha fakatamaki fakatu‘upakē. ‘E lava ke tokoni ha palani ‘a e komiunitií ki ha fakatamaki fakatu‘upakē ke mahino ki homou komiunitií ‘a e founga te mou lava ai ‘o fetokoni‘aki ‘i ha fakatamaki fakatu‘upakē.

Mateuteu atu ho fāmilí

Ko e me‘a ia ‘a ‘au ke fakapapau‘i ‘oku ‘ilo‘i ‘e ho fāmilí ‘a e me‘a ke faí pea ‘oku mou ma‘u ‘a e me‘a kotoa pē ‘oku fiema‘u ke mou haofaki atu aí. Muimui ‘i he ngaahi sitepu faingofua ko ‘ení ke mateuteu ai ho fāmilí.